Wywiad oraz badanie fizykalne jako istotny element prawid?owej diagnostyki niewydolno?ci ?ylnej.



Sta?y rozwj techniki i nauk medycznych spowodowa? wprowadzenie w szerokim zakresie szeregu metod diagnostycznych pocz?wszy od  tradycyjnej flebografiii p?niejszych jej modyfikacji. W ostatnich latach rozwini?to rwnie? metody nieinwazyjnego badania przep?ywu krwi  poprzez wprowadzanie ultrad?wi?kw do bada? uk?adu naczyniowego, tj. zastosowanie prostych przep?ywomierzy ultrad?wi?kowych do bada? podstawowych i znacznie udoskonalonych nowych urz?dze? (duplex-Doppler oraz kolorowy duplex-Doppler), ??cz?cych ultrasonografi? z mo?liwo?ciami mierzenia szybko?ci przep?ywaj?cej krwi. Badania te sta?y si? podstaw? do rozpoznawania i kontrolowania chorych ze stwierdzanymi zmianami w zakresie uk?adu ?ylnego. Dokonany post?p techniczny pozwala na szybsze i precyzyjniejsze rozpoznanie, nale?y  jednak pami?ta?,  ?e podstaw? jest nadal badanie fizykalne chorego. Prawid?owo i umiej?tnie zebrany wywiad chorobowy decyduje o kwalifikacji chorych do bada? i ewentualnego dalszego  post?powania leczniczego. Cz?stokro? ju? na podstawie samego  wywiadu i badania fizykalnego u chorych mo?na ustali? prawid?owe rozpoznanie u wi?kszo?ci pacjentw. Nie zwalnia to naturalnie lekarza od zastosowania metod instrumentalnych nieinwazyjnych czy te? inwazyjnych.


Kontakt z pacjentem rozpoczyna si? w momencie  wej?cia chorego do gabinetu - konieczna jest ocena uk?adu ruchu, zauwa?alne s? ew. wady
Pierwszym istotnym elementem jest wywiad rodzinny-udowodnione jest dziedziczne wyst?powanie choroby ?ylakowej. Wed?ug r?nych autorw obci??enie to wynosi od 60- 80%, przy czym cz??ciej  choroba wyst?puje u kobiet rzadziej u m??czyzn. Jest to naturalnie nie tylko ze sk?onno?? zwi?zana z p?ci? ale rwnie? z obci??eniami tzn. z oty?o?ci? i przebytymi ci??ami.


Ble jest kolejnym wa?nym wska?nikiem, ktry nale?y wzi?? pod uwag?. Charakter blu oraz czas jego powstawania nale?y uszczeg?owi?. Szczeglnie wa?ne jest zr?nicowanie blw spowodowanych schorzeniami uk?adu t?tniczego i uk?adu ruchu. Nazwijmy je naczyniowe i nienaczyniowe.


Zwraca uwag?, ?e ble nienaczyniowe stanowi? niehomogenna grup? r?norodnych dolegliwo?ci obejmuj?c? szereg schorze? pocz?wszy od zmian degeneracyjnych stawowych (stawy kolanowe, skokowe, biodrowe),  zmiany zapalne ?ci?gien i mi??ni, oraz zespo?y uciskowe uk?.nerwowego. Natomiast dolegliwo?ci w schorzeniach naczyniowych s? bardziej okre?lone, mo?na powiedzie? maj? wyra?ny charakter. Przybli?a to znacznie prawid?ow? diagnoz?. Samo ust?powanie blu w pozycji le??cej jest wska?nikiem dolergliwo?ci zwi?zanych z uk?adem ?ylnym.


S?uchaj?c podawanego przez chorych wywiadu nale?y zwrci? uwag? na ruchy ich r?k - cz?sto szczeg?owo okre?laj? okolic? bolesn? jak rwnie? promieniowanie blu czy te? obszar obejmowany przez schorzenie. Potrafi? one niekiedy wi?cej wyja?ni? ni? s?owa chorego staraj?cego si? cz?sto mwi? mo?liwie medycznymi terminami i w ten sposb narzuci? swoje spostrze?enia zaczerpni?to wielokrotnie z pseudomedycznej literatury.


W wywiadzie konieczne jest zwrcenie uwagi nie tylko na przebyte stany zapalne uk?adu ?ylnego ale rwnie? na przebyte schorzenia  mog?ce doprowadzi? do powstania  schorzenia tj przebyte z?amania, zabiegi operacyjne, d?ugotrwa?e le?enie w ??ku i inne. Niezwykle istotne jest pytanie nie tylko o zawd ale i  charakter pracy, leczenie u innych specjalistw, przyjmowane leki - zw?aszcza hormonalne. Podstawowym jest pytanie o aktualny stan zdrowia, choroby przewlek?e jak niewydolno?? kr??enia, marsko?? w?troby, guzy miednicy ma?ej, niedokrwisto?? lub policytemia, choroby nerek. Niezb?dne jest pytanie o ?ylaki odbytu czy te? warg sromowych lub powrzka nasiennego. 


Stwierdzenie op?nionego gojenia si? ran na podudziach mo?e by?  wczesnym wska?nikiem upo?ledzenia odp?ywu krwi ?ylnej.
Ogl?danie najlepiej przeprowadzi? w pozycji stoj?cej, ogl?daj?c ca?e nogi ??cznie ze stopami. Badanie musi by? przeprowadzone w dobrym o?wietleniu, chory powinien sta? nieco wy?ej, podczas gdy badaj?cy w pozycji siedz?cej- najlepiej na niskim sto?ku. W pierwszej ocenie zwracamy uwag? na stopy  -  ew.p?askostopie i inne wady wrodzone lub nabyte. P?askostopie niemal stale ??czy si? z wadami uk?adu ?ylnego i konieczne jest zalecenie chorym skorygowania tej wady. Ogl?damy rwnie? inne stawy tj. skokowy i kolanowy.


Stwierdzenie obrzeku stp i podudzi  zobowi?zuje do kolejnych pyta? o schorzenia towarzysz?ce i ew. zalecenia bada? dodatkowych.. Wymagaj? oceny czy s? one ciastowate lub te? plastyczne - badanie to nale?y powtrzy? w pozycji le??cej. Badanie tk. podskrnej pozwoli na r?nicowanie z obrz?kami limfatycznymi, celulitis.


W dalszym etapie badania oceniamy skr? - zabarwienie, stwierdzane zmiany zanikowe, przebarwienia, obecno?? teleangiektasii a zw?aszcza corona phlebectatica, krwiakw, zmian uczuleniowych skry i innych wypryskw i symetri? lub asymetri?. Zmiany skrne ktrych sami nie potrafimy zdiagnozowa? b?d? wymaga?y konsultacji dermatologa. Istotna jest jej ciep?ota na ca?ej d?ugo?ci ko?czyny, badanie to nale?y przeprowadzi? na obu ko?czynach jedn? r?k?. Miejscowe wi?ksze ocieplenie mo?e ?wiadczy? o poszerzeniu uk?adu ?ylnego a w po??czeniu z dolegliwo?ciami blowy o r?nego nat??enia stanach zapalnych.
W ocenie tk. podskrnej badamy jej grubo?? i konsystencj?. Podobnie post?pujemy oceniaj?c przestrze? podpowi?ziow?. -  jest to jednak dost?pne dla bardziej do?wiadczonych..


Badanie uk?adu ?ylnego nale?y zacz?? od gry tj. od okolicy nad?onowej w celu stwierdzenia czy nie wyst?puje tam kr??enie oboczne tzw. spontan - Palma. Tak samo ogl?damy  okolic? podbrzusza i st.biodrowych. Nawet u osb oty?ych kr??enie to jest zwykle dobrze widoczne. W dalszym etapie oceniamy okolic? pachwiny. U osb ci?ko pracuj?cych, d?wigaj?cych ci??ary mo?na niekiedy zobaczy? tzw. varikocoele  czyli poszerzenia uj?cia ?y?y odpiszczelowej, ktre mo?na pomyli? z przepuklin? udow? a ktrym nie zawsze musz? towarzyszy? ?ylaki ko?czy dolnych. Badanie ?y?y odpiszczelowej zaczynamy od odtworzenia jej przebiegu, oceny szeroko?ci jej pnia. Wykonanie prby Schwartza-Heyerdala  pozwala na znalezienie dalszych odcinkw ?y?y oraz na wst?pne odr?nienie czy ?ylaki nie s? utworzone przez ?y?? odstrza?kow?


Boczne odga??zienia - ?ylaki - szczeglnie troskliwie badamy w zakresie uda poszukuj?c ?ylakw krocza oraz ?y? okalaj?cych przedniej i tylnej. Na podudziu poszukujemy ?y? przeszywaj?cych przyczym nale?y pami?ta? , ?e wyst?puj? one nie tylko  w przebiegu ?y?y odpiszczelowej ale na podudziu przede wszystkim ?y?y ?ukowatej tylnej.

PRBY
prby Schwartza-Heyerdala(opukiwanie ?y?)
prby Trendelenburga ( wydolno?? zastawki VSM)
prby Perthesa ( pojedyncza opaska+ruch)
prby opaskowe ( zmodyfikowana Ochsnera-trjopaskowa)
prba Pratta ( lokalizacja niewydolnych ?y? ??czacych)

Opr. AT. Dorobisz

 

Najwa?niejsze informacje

ATD-MED Lancet

ul. Bulwar Ikara 16
54-130 Wroc?aw

Rejestracja telefoniczna

pon-czw od 16 do 18

pod nr tel 71 788 70 18